Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Trưa đó, nắng ở làng Cò Sậy rắc bụi lên những mái fibro xi măng, con đường đất trước cổng nhà bà Tư kêu rạo rạo dưới bánh xe. Ly đứng sững trước chiếc mâm nhôm, bát cơm trắng xốp vừa xới, cạnh là đĩa giò cắt dày hai khoanh, nghiêng nghiêng như cố tránh một điều gì đó. Mùi hành phi thoảng trong gió, lẫn mùi rơm phơi và bùn non bám gót dép.
“Ăn tạm đi con,” bà Tư đặt đôi đũa tre trước mặt Ly. “Cơm trắng với chút giò cho chắc bụng. Chiều mẹ làm thêm.”
Đôi bàn tay bà khô nứt, gân xanh nổi rõ. Bên kia mâm, ông Khang ho khẽ, vuốt ngực. Nhà hàng xóm xì xào: con dâu thành phố chắc khó vừa lòng.
Ly nhìn bát cơm. Sáng nay, Quân gọi báo kẹt việc ở Hà Nội, bảo cô về trước. Đây là lần đầu Ly về Thanh Hóa ra mắt họ hàng bên nội. Cô đã lái xe suốt mấy tiếng, bụi đường phủ trắng kính.
Cô không đòi hỏi cao sang. Chỉ mong một bữa cơm ấm áp, có canh chua, có rau luộc, có cảm giác được đón nhận. Mâm cơm này… giản dị đến trơ trọi. Cái trơ trọi va vào nỗi mệt mỏi trong cô.
Ly bỏ đũa, đứng dậy.
“Con xin phép ra ngoài chút.”
Không đợi bà Tư nói thêm, cô bước nhanh ra sân. Tiếng xe nổ lớn, bụi cuốn mù cổng.
Ở ngã ba, Ly đạp phanh. Tim đập dồn. Cô nhớ lại bữa cơm nghèo năm tám tuổi, mẹ đặt trước mặt cô miếng giò hiếm hoi, bảo: “Con ăn đi.” Khi ấy cô từng giận mẹ vì nghĩ bị thiên vị. Sau này mới hiểu, đó là phần mẹ dành hết cho mình.
Ly nhìn qua kính chiếu hậu: cổng nhà nhỏ dần, bóng dáng người đàn bà quê đứng chới với giữa sân.
Cô quay đầu xe, lao về phía chợ huyện.
Chợ trưa ồn ã. Ly mua tôm bạc, mực ống, thịt ba chỉ, nạc vai, bì lợn, rau muống, lá đắng, nem chua, mắm tép, hành, tỏi, gừng. Người bán cười: “Nhà có cỗ à?” Ly đáp nhỏ: “Nhà có khách.”
Gặp Thu – bạn học cũ của Quân – Ly mới biết sự thật. Năm nay nhà Quân khó khăn. Ông Khang nhập viện nhiều đợt, bà Tư bán gần hết ruộng. Cây giò trên mâm là hàng xóm biếu “lấy may khi con dâu về”. Bà Tư chia phần lớn nhất cho Ly, sợ con dâu thành phố ăn đồ lạ không quen.
Ly đứng chết lặng giữa chợ. Nỗi giận xẹp xuống như bánh đa gặp nước.
Cô quay về nhà.
Khi mở cốp xe, túi thực phẩm đầy ắp hiện ra. Ly xắn tay áo bước vào bếp.
“Mẹ cho con nấu nhé. Chiều giỗ cụ, mình làm luôn.”
Bà Tư đứng thừ rồi mắt ươn ướt. Hàng xóm cũng lặng người.
Tiếng dao thớt vang lên. Tôm rim, mực xào, chả tôm nướng, canh lá đắng, rau muống xào tỏi, nem thính trộn bì. Căn bếp nhỏ thơm nức mùi mắm tép, mùi hành phi. Ly nấu bằng tất cả ký ức về những mùa lụt quê mình, nơi mẹ từng biến một thứ thành ba món cho con đủ đầy.
Chiều xuống, mâm cỗ tươm tất đặt giữa nhà. Ông Khang mỉm cười. Bà Tư run tay cầm bát canh.
Sau bữa giỗ, Ly đưa cho bà Tư một phong bì.
“Mẹ cầm giúp con. Từ tháng sau, vợ chồng con gửi về mỗi tháng mười triệu. Không phải vì nhà cần, mà vì con muốn có một nơi để thương.”
Bà Tư đẩy lại, rồi lại nhận, nước mắt lăn dài.
Ra giếng rửa tay, Ly vô tình thấy trong hòm gỗ cũ một tấm ảnh năm 2005 – đội cứu trợ lũ. Trong ảnh, một người đàn bà trẻ bế một bé gái gầy gò, ôm túi bánh và miếng giò. Sau ảnh ghi: “Bé Ly – xóm Trại.”
Ly run tay. Năm ấy cô từng được một người đàn bà quê bế lên thuyền, cho miếng giò và bảo: “Ăn đi cho có sức.”
Người đàn bà ấy chính là bà Tư.
Ly nghẹn ngào.
“Mẹ… là mẹ sao?”
Bà Tư cười hiền: “Mẹ nhớ con bé đó. Không ngờ lại là con.”
Ly cúi xuống, đặt trán lên mu bàn tay bà.
“Con xin lỗi mẹ vì buổi trưa nóng nảy.”
Bà Tư lắc đầu: “Mẹ vụng về. Mẹ chỉ sợ con không quen.”
Ly đặt tay lên bụng, mỉm cười qua nước mắt:
“Con còn một chuyện nữa… Con có em bé rồi.”
Cả nhà vỡ òa.
Tối đó, người hàng xóm mang thêm cây giò sang. Không khí ấm áp như chưa từng có hiểu lầm nào.
Ly nằm trên giường tre, tay đặt lên bụng. Tin nhắn Quân gửi: “Anh đặt tên con là May – vì hôm nay mọi thứ đều may.”
Ly nhắn lại: “Ừ. May mắn. May vá. May ra.”
Sáng hôm sau, hàng xóm lại sang, mang rau húng, hoa mướp, bí xanh. Không ai nhắc lại chuyện trưa hôm qua. Người ta bận khen mâm cơm, bận chúc mừng.
Ly nhón một miếng giò, đặt lên cơm trắng, nhai chậm rãi. Vị mặn vừa đủ, thơm tiêu, bùi nạc mỡ.
Cô quay sang bà Tư:
“Mẹ ăn đi mẹ. Cho chắc bụng.”
Bà Tư cười móm mém.
Tấm ảnh năm 2005 được Ly lồng khung, đặt cạnh bàn thờ cụ nội. Trời trong ảnh vẫn mưa, nhưng trong nhà đã nắng.
Và hóa ra, cái kết bất ngờ không phải là điều gì lật ngược dữ dội. Chỉ là một sự nhận ra dịu dàng:
Một bữa cơm trắng với miếng giò – nếu được gom bằng tất cả phần tốt nhất của lòng người – có thể trở thành chiếc cầu nối hai thế hệ lại gần nhau hơn.
